Tiryakiler dikkat, izleneceksiniz

Sigara yasağının kapalı mekânlarda 19 Temmuz’dan itibaren uygulanmasına az bir zaman kala tiryakilerin akıl almaz yöntemlerine karşı SaÄŸlık Bakanlığı “Duman Avcıları”nı devreye sokmaya hazırlanıyor. 19 Temmuz’dan itibaren 81 ilde toplam 4 bin 167 kiÅŸiden oluÅŸan bin 571 denetim ekibi göreve baÅŸlayacak. Bakanlık gerekirse gönüllü denetim ekiplerine de iÅŸbaşı yaptıracak. Bu ekipler denetim yapmanın yanı sıra ceza da kesebilecek.

UYANIKLAR DEVREDE
Sigara bağımlılarına iÅŸletmelerden de destek gelince ortaya komik hikayeler çıkıyor. SaÄŸlık Bakanlığı Temel SaÄŸlık Hizmetleri Genel Müdürü Seracettin Çom, “Bazı yerlerde kahvehaneler derneÄŸe çevriliyor. Tirajikomik hikâyeler yaÅŸanıyor. Kahvehanede Sigarayı Sevenler DerneÄŸi kurmuÅŸlar, sigara yasağına karşı olarak ama uyanıklara göz açtırmayacağız” diye konuÅŸtu.

79 BÄ°N DENETÄ°M YAPILDI
19 Mayıs 2008′de yürürlüğe giren sigara yasaklarının kapalı iÅŸletmeleri kapsayan yasakları da bir hafta sonra yürürlüğe giriyor. Geçen yıl yürürlüğe giren yasaklarla ilgili olarak bugüne kadar yaklaşık 79 bin denetim yapıldı. Bunun 29 bin 600′ü kamu, 42 bini özel, 7 bin 200′ü de toplu taşıma araçlarında yapıldı. Ä°hbar edilen iÅŸletmelerde 10 bin 633 tutanak tutuldu. Gerekli düzenlemeleri uyarıya raÄŸmen yerine getirmeyen 299 iÅŸletmeye de cezai iÅŸlem uygulandı. Denetim ekipleri çalışmalarını engelledikleri gerekçesiyle Ä°zmir’de bazı iÅŸletme çalışanlarına hapis cezası bile verdi. Tütün ürünlerinin reklam ve tanıtımlarını yaptıkları gerekçesiyle bazı iÅŸletmelere de yaklaşık 2 milyon 100 bin TL ceza kesildi. ‘

ALO 184 SÄ°GARA İÇİLÄ°YOR’
Valilikler bünyesinde İl Tütün Kontrol Kurulları
oluÅŸturularak, bu kurulların sigara yasaklarının izlenmesi konusunda daha aktif hale getirildi. VatandaÅŸlar sigara içilen mekanları buradaki telefon numaralarına veya ‘Alo 184 Hattı’nı arayarak, ‘bu mekanda sigara içiliyor. GereÄŸini yapın’ uyarısında bulunabilecek. Seracettin Çom, “Getirilen yasaklarla 1 yıl içinde sigara içen 21 milyon kiÅŸinin yüzde 7’si sigarayı bıraktı” dedi ve tiryakileri uyaran vatandaÅŸlara da dikkatli olmaları yönünde çaÄŸrı yaparak “Sigara içen ajite olabilir. Tatlı tatlı, ÅŸefkatle uyarın” ifadelerini kullandı. Esnafın müşterileri azalacak diye endiÅŸe etmesine de gerek olmadığını söyleyen Çom, şöyle konuÅŸtu: “Dünyada yapılan 51 ayrı çalışma gösteriyor ki eÄŸlence sektöründe sigaranın yasaklanmasıyla 3-4 ay gelirleri azalıyor. Ama 1 yıl içinde daha fazla müşteriye sahip oluyorlar.”

BAKAN: UYGULANACAK
SaÄŸlık Bakanı Recep AkdaÄŸ, 19 Temmuz’da restoran, kafe ve alışveriÅŸ merkezlerinde istisnasız sigara yasağı uygulanacağını hatırlatarak ÅŸu bilgiyi verdi: “SaÄŸlık müdürlükleri öncülüğünde yürütme kurulları oluÅŸturduk. GeniÅŸ kapsamlı bir program uyguluyoruz. Bu, sadece sigara içme yasağı ve denetimle sınırlı deÄŸil. Gençlerin ve çocukların sigaraya baÅŸlamaması, özendirilmemesi, eriÅŸkinlerin sigarayı bırakmasını da içeren geniÅŸ kapsamlı bir proje. Ankara, Ä°stanbul, Ä°zmir gibi büyük illerde yüzlerce bilboard kiralandı. Ayrıca toplumu bilinçlendiren kısa spot filmler çekildi. Kamuoyunu düzenli ve sürekli bilgilendirecek, sigaranın zararlarını anlatacak, bir program yürütülecek.”

TÃœRKÄ°YE’DE 100 BÄ°N KİŞİ ÖLÃœYOR
Resmi verilere göre ise, dünyada her yıl 5 milyon, Türkiye’de ise 100 bin kiÅŸi sigaraya baÄŸlı hastalıklardan ölüyor. Türkiye’de 18 yaÅŸ ve üzerindeki her üç kiÅŸiden biri sigara içiyor. Sigara içmenin Türkiye’ye maliyetinin yılda 20 milyar dolar olduÄŸu belirtiliyor.

Esnaf, müşteriler kaçar endişesinde

Direklerarası Kebap Salonu Ä°ÅŸletmecisi Erkan KarakaÅŸ: “Ä°ÅŸler düşer. Müşteriler bahçesi olan yerleri tercih edebilir. Ä°ÅŸler zaten durgun. Ya sigara içirtip ceza yiyeceÄŸiz ya da sigara içirtmeyip müşteriyi kaybedeceÄŸiz.”
Gülen Et-Balık Ä°ÅŸletmecisi Murat Koçak: “Yüzde 20 iÅŸ kaybı olur. Lokantalar çok etkilenmez ama bar, disko ve kahvehaneler çok etkilenir. Bir arkadaşıma kahvehanesi için 100 bin TL verdiler devretmedi. Yasak lafı çıktıktan sonra 50 bin TL’ye devretmek istiyor ama alan yok.”
Tarihi Çinili Fırın çalışanı Mehmet Gülbey: “Ä°nsanların saÄŸlığı kazançtan daha önemli. Yazın deÄŸil de kışın yasağın etkisi daha fazla kendini hissettirir.”
KerimoÄŸulları Börekçisi çalışanı Ä°dris Tunç: “Müşterilerimiz genelde sigara içiyor. Ä°ÅŸler çok düşecek. YasaÄŸa uyacağız, baÅŸka çaremiz yok. Biz iÅŸletmeci olarak uyarız, ama müşteri uymaz, sigara içmek ister.”

Sigara savaşçısı müzisyen

DEDESÄ°NÄ° akciÄŸer kanserinden kaybeden aranjör ve piyanist Bahadır Tatlıöz, 12 yaşındayken yaÅŸadığı büyük acının sonucunda “sigara savaşçısı” oldu. Tam 21 yıldır sigaraya karşı mücadele eden Tatlıöz, ÅŸu an Sigarayla SavaÅŸanlar Vakfı’nda gönüllü aktivist olarak çalışıyor. Tatlıöz, sigara yasaklarıyla ilgili olarak müzikal çalışma yapmaya hazırlanıyor. Dedesi YaÅŸar Akkıyal’ın acısını hala içinde taşıdığını söyleyen Tatlıöz, “Åžu ana kadar büyük felaketler yaÅŸamadığımız için daha uyanamadık. Dedemin sigaradan vazgeçemediÄŸini gördüm. Ama vazgeçen birçok insan da gördüm. Yani yapılabilir bir ÅŸey” dedi.